Kerst? Ik geloof het wel!

'And so happy Xmas

For black and for white
For yellow and red ones
Let's stop all the fight'

John Lennon en zijn vrouw Yoko Ono zeiden het in 1971 al: Kerstmis is voor iedereen op de wereld, of je nu zwart, wit, geel of rood bent. Een feest waarin het niet uitmaakt wat je gelooft of wat voor religie je aanhangt. Het is een tijd van vrede en bezinning.

Kerstmis, een religieus feest

Dat is mooi allemaal, John, maar , dat is nu net toevallig een religieus feest. En bij een religieus feest gaat het juist wel om geloof. Om precies te zijn: het Christendom. Voor christenen is Kerst het op-één-na belangrijkste feest. Alleen de opstanding van Jezus met Pasen vinden christenen belangrijker.

Christenen herdenken met Kerst de geboorte van Jezus. Hij werd geboren in Bethlehem, in Palestina. Dat is een Joods gebied. Jezus zelf was ook een jood – sterker nog: een afstammeling van de populaire Joodse Koning David! Een groepje joden dacht dat Jezus de beloofde verlosser was en bekeerde zich tot het christendom. Dat deden niet alle joden: een grote groep dacht dat Jezus een bedrieger was en bleef wachten op de echte verlosser. Dat doen ze tot op de dag van vandaag. Daarom is er voor joden geen enkele reden om Kerst te vieren.

Moslims hebben iets meer reden om Kerstmis te vieren, zij noemen Isa (Jezus) in de Koran immers ook. Ze zien Jezus als profeet, net als bijvoorbeeld Musa (Mozes), Yahya (Johannes de Doper) en natuurlijk Mohammed. Moslims vinden niet dat Jezus zó belangrijk is om er een groot Kerstfeest aan te wijden. Zij hebben er dus meer mee dan met Joden, omdat ze Jezus erkennen, maar vinden hem niet heel bijzonder.

Kerstmis, een heidens feest

Ho, ho, ho! Wacht eens even! Maar, waar komen die lichtjes vandaan dan? En die kerstboom? Dat zit zo: de Germanen vierden al iets soortgelijks voordat het christelijke Kerstfeest populair werd. Zij vierden het Midwinterfeest (21 december – dus als de langste nacht is geweest) vol lichtjes om de boze geesten te verdrijven en om de komst van het nieuwe licht te begroeten. De christenen besloten de concurrentie niet aan te gaan met het feest, maar de geboorte van Jezus en het Germaanse Midwinterfeest te combineren: Kerst in Europa was geboren. Handig, want uit de Bijbel is niet precies op te maken op welke dag, in welke maand – en zelfs in welk jaar! – Jezus geboren zou zijn.

Het stalletje, waarin Jezus werd geboren, heeft eenzelfde ontstaansgeschiedenis. Pas in 1223 deed de Kerststal zijn intrede: in Italië werd toen de eerste bekende echte Kerststal opgezet. Daarvoor was het idee van een grot veel populairder geweest. In het agrarische Europa sprak een stal echter veel meer aan dan een grot.

Trouwens de kerstboom vindt zijn oorsprong aan het begin van de negentiende eeuw. De Germanen verlichtten een eik tijdens het Midwinterfeest, volgens de verhalen. De Kerk verzette zich eerst tegen de boom, maar besloot aan het einde van de negentiende eeuw de kerstboom toch maar toe te staan.

Kerstmis, het feest van cadeautjes en de Kerstman

En dan is er nog de kerstman. Daar hebben wij Nederlanders ons steentje aan bijgedragen. Toen de Nederlanders zich in Nieuw Amsterdam (het huidige New York) vestigden, namen zij het idee van Sinterklaas met zich mee. De Amerikanen maakten daar ‘Santa Claus’ van. Hij werd trouwens pas de figuur die we nu kennen dankzij een handige marketingactie van Coca Cola: zij maakten van de Kerstman een immens populaire kindervriend met rode mantel (want rood is, inderdaad, de kleur van Coca Cola!)

Of je het Kerstfeest nu viert met een religieuze achtergrond of vooral om de gezelligheid, dat maakt niet uit. Iedereen viert Kerst namelijk op zijn eigen manier. De boodschap van John Lennon en Yoko Ono gaat boven alle geloven, religies en gebruiken. Het is pas echt Kerst als iedereen Kerst kan vieren in alle vrijheid.

‘War is over, if you want it,

War is over, now

Happy Xmas’

Afbeelding kerststal: thowi
Afbeelding kerstbal: tamburix
Afbeelding kerstman: erjkprunczýk~Déplacement

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.