De helft van de jongeren tussen 16 en 26 jaar geeft aan wel eens last te hebben van hun mentale gezondheid. Dat betekent dat je niet zo lekker in je vel zit, je bijvoorbeeld last hebt van stress, prestatiedruk of eenzaamheid. Je ligt 's nachts wakker, maakt je overal zorgen over en hebt het gevoel dat je er alleen voor staat. Je kan hier zelf vaak meer aan doen dan je denkt!
Wat betekent mentale gezondheid
Mentale gezondheid gaat over hoe je je voelt, wat je denkt en hoe het met je gaat door de dag heen, bijvoorbeeld of je blij bent, bang, verdrietig of boos. Je mentale (je geest) en fysieke (je lichaam) gezondheid horen bij elkaar. Als je geest gezond is, is dat goed voor je fysieke gezondheid en andersom.
Deze jongen van 22 beschrijft het zo: “Hoe je jezelf voelt. Gewoon door de dag heen. Maar ook de verschillen erin. Dat je je misschien soms wat beter voelt en de andere keer wat minder voelt.”
Niemand voelt zich elke dag helemaal fantastisch, we hebben allemaal wel eens last van onze mentale gezondheid. Maar er te veel last van hebben is niet goed voor je.
Hoe voelt mentale ongezondheid
Er zijn veel tekenen dat je niet lekker in je vel zit, hieronder zie je de meest voorkomende. Je zal best wel een paar dingen herkennen uit deze lijst, dat betekent niet altijd dat je mentaal ongezond bent. Kan je bijvoorbeeld niet slapen omdat je je zorgen maakt over de toekomst, of omdat je op TikTok blijft scrollen?
Als het niet goed gaat met je mentale gezondheid:
- Kost het je moeite om de dag door te komen
- Voel jij je vaak somber, angstig of gestrest
- Heb je moeite om voor jezelf te zorgen
- Heb je last van slapeloosheid
- Heb je last van hoofdpijn
- Voel jij je depressief
- Maak jij je zorgen om de toekomst
- Heb je het gevoel dat je er alleen voor staat
Zorgen voor je mentale gezondheid
Je kan verschillende dingen doen om zo lekker mogelijk in je vel te zitten:
- Heb echt contact met andere mensen; even kort zomaar ergens over kletsen met iemand maakt jou al minder gestrest.
- Beweeg regelmatig; loop of fiets wat vaker een stukje of sta even op van de bank om een dansje in de kamer te doen. Alle kleine bewegingen helpen.
- Slaap goed; Elke dag op dezelfde tijd naar bed, geen telefoon in je slaapkamer, je raam een stukje openzetten. Het helpt allemaal om beter te slapen.
- Zorg voor ontspanning; ontspanning is voor iedereen anders. Een avondje series kijken, op stap gaan, of jezelf een gezichtsmassage geven, als jij je daarna maar helemaal ontspannen bent.
- Doe elke dag iets waar je blij of trots van wordt; Je lievelingslied luisteren, glimlachen naar een onbekende (en kijken of 'ie teruglacht natuurlijk), vrijwilligerswerk, wandelen, zomaar wat voorbeelden.
- Help jezelf; Stel jezelf voor dat je beste vriend(in) zich zou voelen hoe jij je voelt, hoe zou je haar of hem dan helpen? Help jezelf op deze manier, dat verdien je namelijk!
- Maak plannen en stel doelen; een klein doel, of een simpel plan, bijvoorbeeld deze week elke dag mijn bed opmaken, kan al groot genoeg zijn om jou te helpen.
Meer tips voor je mentale gezondheid
Soms doe je alles goed en gaat het toch niet zo lekker, dat kan gebeuren. In dat geval helpen deze tips je er misschien weer bovenop:
- Maak een zelfzorgset; Zorg dat je een pakketje klaar hebt liggen met al je favoriete spullen. Die ene zachte pyjama, je lievelingsboek of tijdschrift, een lekker maskertje, warme sokken. Om jezelf te troosten als je het moeilijk hebt
- Zet je meldingen uit; of beter nog, zet je telefoon helemaal uit en leg 'm weg. Je kan best wel een paar uur zonder, heerlijk rustig.
- Doe iets aardigs voor een ander; iets aardigs doen voor een ander zorgt ervoor dat jij je zelf beter voelt. Dus laat iemand voorgaan in de rij, ruim de vaatwasser zomaar in of geef eens een complimentje.
- Laat een dag alles lekker los; Plan een dag waarop helemaal niks moet en alles mag. Heel de dag in bed liggen en je favo serie kijken? Non stop gamen? Een hele zak chips? Gewoon van genieten, morgen weer een dag.
- Gooi het eruit; je lievelingsmuziek op z'n aller-aller-hardst en meedansen of schreeuwen, sprinten tot je niet meer op je benen kan staan, of gewoon heel hard gillen onder de douche. Het lucht op!
- Check bij jezelf in; stel jezelf een paar vragen; hoe voel ik me nu? Wat heb ik nodig? Wat kan ik doen om beter voor mezelf te zorgen? Met je eigen antwoorden kan je meteen aan de slag!
Wat als het echt niet goed gaat
De tips in dit thema helpen je als je af en toe niet lekker in je vel zit. Maar soms zit je al heel lang niet lekker in je vel, heb je dus al lang last van je mentale gezondheid en heb je hulp nodig.
Als je graag eens met een deskundige praat voor advies, maar niet meteen naar de huisarts wil, kan je via deze site iemand zoeken die bij jou past: Chatspreekuur – Jongerenforum HoeZitDat.info
Deze jongen van 23 weet wanneer het bij hem wel en niet goed gaat: “Als ik de neiging heb om door te gaan slapen, bijvoorbeeld overdag of heel vroeg 's avonds. Dat zijn signalen dat het slecht met me gaat. Dat is depressie, dan heb ik geen motivatie om iets te doen, dan wil ik alleen slapen of op TikTok kijken. Dan geef ik ook makkelijker toe aan verleidingen, zoals heel veel zuipen met m'n vrienden. Maar dat is een ver verleden, het gaat goed met me nu. Op het moment ben ik sociaal, zelfverzekerd en energiek.”
Meer info
- Voor hulp bij mentale gezondheidsproblemen kan je altijd terecht bij je huisarts, schoolpsycholoog of jongerenwerker.
- Chatten met een zorgverlener? Kijk op het chatspreekuur waar en hoe je zorgverleners kan bereiken.
- Even praten over mentale problemen? Als je jonger bent dan 18 kan je je verhaal kwijt via de Kindertelefoon. Als je ouder dan 18 bent kan dit bij Injebol.
- Als het even tegenzit kan je contact opnemen met de mensen bij @ease, daar praat je met andere jongeren.
- Op ons Forum vind je ook tips voor een gezonde levensstijl en je kunt advies vragen aan andere jongeren.
Bronnen
Mentale gezondheid meisjes wordt wereldwijd slechter, blijkt uit nieuw onderzoek
https://ggdghor.nl/wp-content/uploads/2025/03/Verdiepend-onderzoek-GMJV-2024.pdf