Voel je je weleens somber, gestrest of onzeker? Dan zoek je hier waarschijnlijk online informatie over. We praten steeds vaker met AI-chatbots zoals ChatGPT over onze gevoelens. Dat voelt soms fijn, omdat een chatbot altijd beschikbaar is. Maar hoe verstandig is het om AI als therapeut te gebruiken?

Met AI over je gevoelens praten?

Soms is het moeilijk om persoonlijke dingen met anderen te bespreken. Misschien ben je bang dat iemand slecht over je denkt, of weet je niet met wie je moet praten. Een chatbot is altijd bereikbaar. Je kunt midden in de nacht een vraag stellen of je gedachten van je af schrijven. Dat voelt veilig.

Bijvoorbeeld: je hebt ruzie gehad met een vriend en wilt even je verhaal kwijt. Een chatbot kan helpen om je gedachten op een rijtje te zetten, voordat je met iemand praat. Maar let op: een chatbot zegt vaak dat jij gelijk hebt. Je krijgt niet vaak een tegengeluid te horen.

Wat kan AI voor je doen?

AI kan soms helpen om rust te krijgen in je hoofd.

Een chatbot kan:

• vragen stellen;
• samenvatten wat je vertelt;
• ideeën geven;
• helpen om gevoelens onder woorden te brengen.

Daardoor begrijp je soms beter wat je denkt of voelt. AI werkt daarom vaak als een soort digitaal notitieboek of klankbord.

Waarom is een chatbot geen echte therapeut?

Een chatbot lijkt begripvol, maar voelt zelf niets. Hij werkt op basis van teksten die hij geleerd heeft en kent jou niet echt. Daardoor kan hij fouten maken of advies geven dat niet bij je past. Een therapeut, jongerenwerker of vertrouwenspersoon kan wel doorvragen, emoties herkennen en rekening houden met jouw situatie.

Het kan ook gebeuren dat je steeds opnieuw wilt horen dat het goed komt van een chatbot. Dat voelt prettig, maar je leert dan niet hoe je zelf met moeilijke gevoelens kunt omgaan.

Let op je privacy

Deel geen persoonlijke gegevens (naam, adres, school of namen van anderen) met een chatbot. Je weet niet altijd wat er met je gesprekken gebeurt.

Wanneer heb je een echte persoon nodig?

Soms is praten met AI niet genoeg. Heb je al langere tijd last van:

• somberheid;
• angst;
• eenzaamheid;
• stress;
• nare gedachten;

dan is het belangrijk om ook met een echte persoon te praten.

Dat kan een ouder, vriend(in), jongerenwerker, docent, mentor, huisarts of hulpverlener zijn.

Praten met iemand die echt luistert, helpt vaak veel.

Zit je in een crisis of denk je aan zelfdoding? Wacht dan niet af, maar zoek meteen hulp.

Tips en hulp

• Praat met iemand die je vertrouwt.
• Neem contact op met je huisarts als klachten blijven bestaan.
• Denk je aan zelfdoding? Ga dan meteen naar 113. Je kunt hier gratis en anoniem met iemand chatten of bellen. 113 biedt ook een online cursus, een plan voor als het niet goed gaat en coaching.
• MIND Us: voor meer informatie over je mentale gezondheid.
• Injebol: heb je problemen op school, thuis of op je werk? Injebol biedt support voor als je niet helemaal lekker in je vel zit. Van 16 tot 27 jaar
• De Kindertelefoon: als je een vraag hebt over school, je thuissituatie of als je even je hart wilt luchten. Van 8 tot 18 jaar
• @ease: gratis en anoniem chatten voor jongeren van 12 tot 25 jaar.

Of stel jouw vragen op ons forum.

De informatie in dit thema komt van EenVandaag, de NOS, de Autoriteit Persoonsgegevens, de Volkskrant en de Groene Amsterdammer.